Pantograf na jachcie to urządzenie mechaniczne do mocowania silnika przyczepnego. Umożliwia regulację zanurzenia silnika, a także całkowite podniesienie silnika i śruby ponad wodę. Pantograf mocowany jest do pawęży obok urządzenia sterowego. Pantografy do jachtu wykonywane są zwykle ze stali nierdzewnej.
Pantograf jachtu – budowa
Specjalna płyta, do której bezpośrednio przyczepiony jest silnik, jest wykonana ze sklejki lub płyty PCV. Deska pantografu wykonana z wysokiej klasy tworzywa sztucznego, jest zwykle bardziej trwała od standardowej deski drewnianej.
Standardowy pantograf jachtowy silnika do 15 KM wyróżnia:
- 3 do 5 poziomów regulacji wysokości silnika
- Udźwig maksymalny 40 kg
- Ramię pantografu na sprężynach lub siłownikach
Pantograf ma zwykle kształt dwóch czworokątów, połączonych poprzeczkami. Części ruchome zespołu odciążają sprężyny lub specjalne siłowniki. Jest to urządzeni całkowicie mechaniczne – do jego obsługi nie jest wykorzystywana żadna elektronika.
Pantograf na małym jachcie. Widać płytę mocującą uniesiona ponad taflę wody. CC BY 2.5
Pantograf jachtu – obsługa
Regulacja wysokości silnika na pantografie może być niekiedy kłopotliwa, szczególnie przy ciężkich silnikach. Przy opuszczaniu silnika na pantografie należy uważać na przewód paliwowy – istnieje ryzyko jego uszkodzenia lub nawet przecięcia.
Silnik na pantografie nie powinien być też zanurzony zbyt głęboko, płyta mocująca silnik nie powinna znajdować się w wodzie, ponieważ wówczas napór wody wywiera silny nacisk na mocowana pantografu do kadłuba.
Pantograf – inne znaczenia
Słowo „pantograf” nie jest terminem typowo żeglarskim. Mechanizm pantografu stosowany jest w pojazdach szynowych – to rodzaj odbieraka prądu z trakcji energetycznej.
Pantograf to także przyrząd kreślarski.
Słownik pojęć żeglarskich
- Kadłub – konstrukcja przestrzenna jednostki pływającej, nadaje jej kształt oraz zapewnia pływalność.
- Pawęż – (inaczej lustro) – zakończenie rufy jednostki wodnej, płaszczyzna kadłuba prostopadła do powierzchni wody.
Ilustracje
Pantograf łodzi, NewBasinYachts1 – Praca własna, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8452224
Fotografia główna – obsługa silnika przyczepnego podczas kursu żeglarskiego dla młodzieży.