Maszt i olinowanie stałe

Maszt i olinowanie stałe

Maszt to pionowy drzewiec wykonany najczęściej z aluminium lub drewna, ustawiony przeważnie w osi jednostki pływającej. Jego podstawowym zadaniem jest utrzymywanie żagli i przenoszenie siły aerodynamicznej na kadłub jednostki.

Maszt – z czego jest zrobiony?

Pierwsze maszty wykonywane były z litego drewna. Następnie, aby zmniejszyć ich wagę, zastąpiono je drążonymi i klejonymi z kilku elementów. Współcześnie większość masztów wykonuje się z aluminium.

W połowie lat 80. wprowadzono w jachtach maszty z włókna węglowego. Są to rozwiązania bardzo kosztowne i stosowane wyłącznie w jachtach regatowych. Maszty z włókna węglowego charakteryzują się ok. 30% mniejszą wagą niż podobne wykonane ze stopów metali lekkich. Na jachtach turystycznych najpopularniejsze są jednak maszty aluminiowe.

Podstawowa budowa masztu na jachcie.Bogdan K., Zureks: Części olinowania stałego - Praca własna (CC0).

Podstawowa budowa masztu na jachcie.Bogdan K., Zureks: Części olinowania stałego – Praca własna (CC0).

Dołącz do Szkoły Żeglarstwa PuntoVita Najbardziej polecane obozy, kursy, rejsy oraz szkolenia żeglarskie dla młodzieży, dzieci i dorosłych na Mazurach, Bałtyku, Atlantyku, w Chorwacji oraz Hiszpanii. Oferta żeglarska 2024 → Zapisz się już dziś gwarantując sobie NAJLEPSZĄ cenę!

Maszt – budowa

Dolna część masztu zwana jest piętą. Pięta masztu osadzona jest w gnieździe (maszt umocowany na stałe) lub okuciu zwanym jarzmem (maszt zamocowany ruchomo). Na jachtach pływających po Mazurach maszty mocowane są zawsze w sposób ruchomy, umożliwiający jego kładzenie.

Wierzchołek masztu nazywany jest topem. Do masztu mocowane są okucia umożliwiające montowanie lin olinowania stałego. Są to liny podtrzymujące maszt: wanty oraz sztag i achtersztag.

Maszty ze względu na budowę można podzielić na dwie kategorie: dzielone (składające się z kilku połączonych ze sobą części) lub jednoczęściowe.

Jachty dzielone spotyka się obecnie rzadko, dawniej były popularne na żaglowcach z ożaglowaniem rejowym. Składają się z co najmniej dwóch niezależnych elementów połączonych ze sobą w sposób stały bądź ruchomy.

Kolejne części masztu to:

  • Kolumna – pierwszy segment masztu od pięty do najniższego piętra salingów (lub do najniższej rei) fragment masztu jednoelementowego.
  • Stenga – drugi segment masztu na jachcie.
  • Bramstenga – trzeci segment masztu na jachcie.
  • Bombramstenga – czwarta, licząc od pokładu, część masztu żaglowca, stanowi przedłużenie bramstengi; występuje tylko na dużych jednostkach.

Tak skonstruowany maszt pozwala na wymianę pojedynczego elementu w przypadku jego awarii.

Współczesny maszt aluminiowy

Współczesny maszt aluminiowy na dużym jachcie z widocznymi salingami i olinowaniem stałym. Grotmaszt dużego jachtu typu slup. Na wierzchołku masztu – topie – często umieszczone są instrumenty pomiarowe. Zesmerelda: Mast eines Segelschiffs mit Salingen (CC BY-SA 2.0).

Powszechnie stosowane we współczesnym żeglarstwie są maszty jednoczęściowe – wykonane najczęściej z jednego kawałka aluminium. Kolejne odcinki masztu pomiędzy salingami nazywane są analogicznie jak w wypadku masztu dzielonego: kolumna, stenga, bramstenga.

Przeżyj najlepsze wakacje 2024! Najbardziej polecane obozy, kursy, rejsy oraz szkolenia żeglarskie dla młodzieży, dzieci i dorosłych na Mazurach, Bałtyku, Atlantyku, w Chorwacji oraz Hiszpanii. Zobacz ofertę → Zapisz się już dziś gwarantując sobie NAJLEPSZĄ cenę!

Nazwy masztów

Jednostka może być wyposażona w jeden maszt lub więcej ustawionych jeden za drugim. W jachtach dwumasztowych główny maszt to grotmaszt, drugi to bezanmaszt. W jachtach wyposażonych w trzy maszty będzie to fokmaszt, grotmaszt i bezanmaszt.

Słowniczek pojęć żeglarskich

  • Top – wierzchołek masztu
  • Pięta – dolny kraniec masztu
  • Saling – rozpórka zwiększająca kąt pomiędzy olinowaniem stałym a masztem, usztywniająca maszt na wysokości zamocowania want kolumnowych.
  • Olinowanie stałe – liny utrzymujące i stabilizujące maszt bądź inne drzewca w płaszczyźnie poprzecznej jachtu.
  • Reja – poziomy drzewiec na jednostce żaglowej przytwierdzony do masztu, do którego mocowany jest górny lik prostokątnego żagla rejowego. Współcześnie spotykany w większości na żaglowcach szkoleniowych.

Ciekawostki

Nazwy części masztu stosowane są w niezmienionej formie od 1570 r., kiedy wprowadzona została przez Kryna Woutersa koncepcja masztu dwuczłonowego z ruchomą stengą.

Najwyższy maszt na jachcie jednomasztowym pływa na pokładzie „Mirabella V”. Maszt wykonany z karbonu ma wysokość 90 metrów!

Grotmaszt „Daru Pomorza” mierzy 41,4m.

M5 to superjacht typu slup

M5 to superjacht typu slup, zwodowany w 2003 roku jako Mirabella V. Jest największym jednomasztowym jachtem jaki kiedykolwiek zbudowano.

Zdjęcia:

Fotogafia na miniaturze: Seebeer – Praca własna, Mast mit Salinge, Wikimedia, Domena publiczna, licencja Creative Commons CC0, https://pl.wikipedia.org/wiki/Saling [dostęp 03.03.2023]
Bogdan K., Zureks – Praca własna, Części olinowania stałego, Wikimedia, licencja Creative Commons CC0, https://pl.wikipedia.org/wiki/Saling [dostęp 03.03.2023]
Zesmerelda, Mast eines Segelschiffs mit Salingen – https://www.flickr.com/photos/zesmerelda/79526258/, licencja CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1558650 [dostęp 03.03.2023]
ArnoWinter – Praca własna, Mirabella V w Rinia, Cyklady, Grecja, licencja CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=23730032 [dostęp 03.03.2023]

Print Friendly, PDF & Email
rejsy, szkolenia i obozy żeglarskie Puntovita

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Podane przez Ciebie podczas zamieszczania komentarza dane osobowe w postaci podpisu (imienia i nazwiska lub identyfikatora internetowego) i adresu e-mail będą przetwarzane przez Administratora Danych Osobowych, którym jest Justyna Stępka, prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Szkoła Żeglarstwa – PuntoVita mgr Justyna Stępka, dane kontaktowe: https://puntovita.pl/kontakt/. Podanie ww. danych osobowych służy umożliwieniu odczytów komentarzy i umożliwieniu udzielania odpowiedzi na komentarze. Dane te będą przetwarzane do momentu cofnięcia zgody. Podstawę przetwarzania stanowi Twoja dobrowolna zgoda. Przysługuje Ci prawo do: żądania dostępu do danych, żądania ich sprostowania, żądania usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz przenoszenia danych. Podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne, ale konieczne do zamieszczenia komentarza. Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych znajduje się w dokumencie Polityka Prywatności. Zapoznanie się z Polityką Prywatności stanowi Twój obowiązek przed zamieszczeniem komentarza.